• DOLAR
    $3.409,0100
  • EURO
    $1,0715
  • ALTIN
    $47.994,1000
  • BIST
    1,1727
Eyüpsultan’daki kaldırım kazıldıkça tarih çıkıyor

Eyüpsultan’daki kaldırım kazıldıkça tarih çıkıyor

İstanbul’un Eyüpsultan ilçesi Gümüşsuyu Mahallesi, Karyağdı Sokağı ile Ballı Baba sokağının birleştiği yerde kurulan Karyağdı Baba Tekkesi’nin bulunduğu alanda İBB, Arkeoloji Müzeleri kontrolünde hafriyata başladı.

Hafriyatlar sırasında döşeme altından, vakte direnemeyen eski dergah binasının kalıntıları ve tarihi mezar taşları çıktı.

Birinci kuruluş periyodu 16’ncı yüzyıla kadar uzanan dergah, 19’uncu yüzyılda, vaka-i hayriye olayları sırasında yıkıldı ve daha sonra tekrar inşa edildi. Fakat bugün, eski dergahtan sırf ‘Selamlık’ denilen yapı kalmıştı.

HAFRİYAT TAMAMLANDIĞINDA NASIL BİR YAPI OLDUĞU ORTAYA ÇIKACAK

İstanbul’un tasavvuf kültürü ve Bektaşi geleneği için hayli ehemmiyet taşıyan ve kesim parça yok olan bu alan, İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Kültür Varlıkları Daire Başkanlığı’nın yürüttüğü çalışmayla, yine gün yüzüne çıkacak. Arkeoloji Müzeleri kontrolünde alanda başlayan hafriyatlarda, döşeme taşlarının 70 santimetre altında, tarihi dergahın duvarları, taban döşeme yapıları ve tarihi mezar taşlarına ulaşıldı.

Hafriyat tamamlandığında, bütün dergâh binasının yapı izlerine ulaşılmış ve bu yapının nasıl bir yapı olduğu, bilimsel olarak ortaya çıkarılmış olacak.

Daha sonra ise dergahın rekonstrüksiyon projesinin inşasının gerçekleştirilmesi planlanıyor.

19’UNCU YÜZYILIN BAŞINDA BİR YIKIMA BAHİS OLDU

Karyağdı Baba Zirvesi’nin Eyüpsultan bölgesindeki en değerli noktalardan biri olduğunu kaydeden İBB Genel Sekreter Yardımcısı Uzman Polat, “Karyağdı Baba doruğundayız. Kerametinden dolayı Karyağdı Baba’ya atfedilen bir makam burası. Çabucak ön tarafta kendi ismine yapılmış türbesi var. Beşerler hala buraya gönül bağlılığıyla gelir, ziyaret ederler. Eyüp bölgesinin en değerli, kutsal noktalarından birisi burası. Tarihi boyunca kimi Horasan evliyalarının makamları vardı, bu da onlardan birisi. 16.Yüzyıla kadar gittiği iddia edilen bir birinci kuruluş devri var.

Eyüpsultan’ın Karyağdı Baba zirvesinde, tam bu noktada kurulmuş bir Bektaşi Dergâhı burası. Tarihe karşı pek direnemedi Karyağdı Baba Dergahı. 19’uncu yüzyılın başında  bir yıkıma husus oldu. İkinci Mahmut’un Vaka-i Hayriye olarak isimlendirilen olay sırasında yıkılmıştı. Akabinde tekrar geçtiğimiz iki yüzyılın sonunda, 19’uncu yüzyılın sonlarına hakikat inşa edildi. Bugün eski dergâhtan sadece selamlık dediğimiz, eski pirin ailesi ile yaşadığı mesken kaldı. Ama dergâh daha büyüktü.

Etrafında, Eyüp Mezarlığı’nı da alan bir alandı ve mezarların ortasında kalıyordu. Büyük bir nekropol alanı(mezarlık alanı) olarak düşünmemiz gereken bir yer burası. Bütün bu mezarların, mezar taşlarının iç içe olduğu bir tekke. Tarihi olarak, İstanbul’un kimliğinde bu cins tekke dergâhların karakterini yansıtır. Klasik bir Osmanlı Konağı, çabucak yanında da bir Harem ve Selamlık kısmını içerir. Doğal burada bir meydan olması gerekiyordu. Ve ek binalar. Bunların tamamı, tarihe dayanamadı ve bugüne ulaşamadılar.” diye konuştu.

DÖŞEME BERBATIN ALTINDA KALMIŞ BİR ARKEOLOJİK ALAN

Son yüzyıl içinde tekkenin çok güzel bilindiğini ve ziyaret edildiğini anlatan Polat,  yapının tarihi izlerinin vakitle yok olduğunu anlattı.

Polat, “Tarihçiler tarafından düzgün çalışılmış bir tekkedir. Ama vakit zaman, kimi tarihi izlerinin basamak kademe yok olduğunu biliyoruz. Ve günümüze, artık gerimizde bulunan döşeme berbatın altında kalmış bir arkeolojik alan olarak ulaştı. Yani bir çeşit İstanbul kültür ve tasavvuf arkeolojisinin alanı burası. Karyağdı Baba Tekkesi’nin temel Selamlık Binasının yanında, ek olarak yapılan başka binaların olduğunu biliyoruz. Tam bu noktada, o yapıların kendileri vardı bir vakit.

Bizim için manalı bir çalışmaydı zira Arkeoloji Müzeleri’nin kontrolünde yapılmış bir hafriyat burası. 70 santimetreye kadar indikten sonra karşımıza tarihi dergahın duvarları, taban döşeme yapıları çıkmaya başladı. Çabucak yan taraftaki binanın bitişiğinde başlayan yapı izleriydi bunlar. Tamamlandığında bütün dergâh binasının yapı izlerine ulaşmış olacağız ve bu yapının nasıl bir yapı olduğunu bilimsel olarak ortaya çıkartmış olacağız.” diye konuştu.

TARİHİ MEZAR TAŞLARI DA BULUNDU

Bununla bir arada hafriyat alanında tarihi mezarların mezar taşlarının da çıktığını tabir eden Polat,  “Şu an adımımızı attığımız her yerin bu manevi ortamın tesiri altında ve tekkenin çabucak etrafına defnedilen gönül bağlıları tarafından mezarların çıkacağını biliyorduk ve bunlara ulaştık. İstanbul’un tasavvuf ve kültürel ortamları için Eyüp çok kıymetli bir yer. Eyüp’te her türlü tarikat yapılarının olduğunu biliyoruz. İstanbul Kültürü için tarikatlar çok kıymetli. Bu kademeden sonra kazıyı devam ettirip yapının temel izlerine ulaşacağız. Ve bu temel izleri sayesinde yapının rekonstrüksiyon projesini elde edeceğiz ve burada İstanbul için bu çok pahalı tekkenin tekrar rekonstrüksiyon projesinin inşasını gerçekleştireceğiz.” dedi.

YAPI ETRAFINDAKİ DUVARLARDA TARİHİ MEZAR TAŞLARI KULLANILDI

Uzman Polat, şunları söyledi:

“Yapı etrafında gördüğünüz duvarlar, sonraki periyotlarda insanların dar imkanları ile elde ettikleri yapı elemanların tamamına yakından bakarsanız, buradaki tarihi mezar taşlarının kırıkları ile yapılmış duvarlar. Bu onarım sürecinde o duvarları da açarak, o mezar taşlarını da tekrar kurtararak bu biçimde bir onarım da gerçekleştireceğiz. Buradaki tekke, neredeyse Eyüp’teki mezarlıklarla tam hemhal olmuş durumda. Tekkenin duvarı olarak gördüğünüz şey aslında buradaki mezar taşlarının üst üste dizilmiş halleri. Bu açıdan da İstanbul’un tarihi kimliğine, kent ve tasavvuf kültürüne çok uygun bir alan. Bu yapı duvarlarının tamamında oluşturulmuş kat kat mezar taşlarının kendisi, Eyüp tarihi mezarlıklarının içinde olduğumuzu bize hatırlatıyor. Bunların tamamının toparlanması, derlenip düzenlenmesi ve restore edilmesi gerekiyor. farklı bir onarım alanı, bilhassa manevi taraftan yüksek bir alan.”

Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM